Kısaltmalar

Belgelerde ve planlarda geçen kısaltmalar · 21 terim

Terimler ve tanımlar Türk mevzuatının kendi diliyle verilir; karşılıkları uydurulmaz.

ÇEDÇevresel Etki Değerlendirmesi: Belirli yatırımların çevreye etkisinin önceden incelendiği zorunlu süreç.
Dekar (da): 1.000 m². Tarım arazilerinde yaygın kullanılır.
DOPDüzenleme Ortaklık Payı: Parselasyon sırasında yol, meydan, park, otopark ve yeşil alan gibi ortak kamu alanları için parselden BEDELSİZ kesilen pay. İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca düzenlemeye giren alanın **en çok %45'i** kadar olabilir.
Dönüm: Günümüzde 1.000 m² (dekar) karşılığında kullanılır. Eski (Osmanlı) dönüm ~919 m²'dir; eski kayıtlarda fark yaratabilir.
DSİDevlet Su İşleri: Su kaynakları, taşkın ve sulama konularında yetkili kurum.
Emsal (E): KAKS ile aynı anlamda kullanılır; planlarda çoğunlukla 'E=' biçiminde yazılır.
Hektar (ha): 10.000 m², yani 10 dönüm.
KAKS (Emsal)Kat Alanı Kat Sayısı: Toplam inşaat alanının parsel alanına oranı. KAKS 1,50 ise 1.000 m² parselde toplam 1.500 m² inşaat yapılabilir.
KOPKamu Ortaklık Payı: İmar Kanunu'nda (3194 m.18) tanımlı bir terim değildir. DOP'u (en çok %45) aşan kamu alanları kamulaştırma gibi yollarla edinilir (m.18/5).
Koruma kurulu: SİT alanlarında yapılacak işlemlere karar veren kurul. İzni olmadan uygulama yapılamaz.
MEGSİSMekânsal Gayrimenkul Sistemi: TKGM'nin kadastro parsel sınırlarını sunduğu ulusal coğrafi sistem. Parselo bu sisteme bağlanmaz; parsel sınırı otomatik gelmez, kullanıcı kendi sınır dosyasını yükler veya haritada çizer.
MTAMaden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü: Diri fay haritaları ve jeoloji verilerinin resmî kaynağı.
ÖÇKÖzel Çevre Koruma Bölgesi: Çevresel değeri nedeniyle özel statüyle korunan bölge. Yapılaşma ayrı kurallara tabidir.
SİT alanı: Doğal, arkeolojik, kentsel veya tarihî değeri nedeniyle korunan alan. Derecesine göre yapılaşma ağır kısıtlanır ya da tümüyle yasaklanır.
TAKSTaban Alanı Kat Sayısı: Yapının zemindeki oturum alanının parsel alanına oranı. TAKS 0,30 ise 1.000 m² parselde en fazla 300 m² taban oturumu yapılabilir.
TBDYTürkiye Bina Deprem Yönetmeliği: Binaların depreme dayanıklı tasarımına ilişkin yürürlükteki yönetmelik (2018).
TKGMTapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü: Tapu kayıtları ve kadastro haritalarından sorumlu kurum.
TUCBSTürkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi: Kamu kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartla paylaştığı ulusal altyapı. İmar, koruma, afet katmanları buradan gelir.
UCBPUlusal Coğrafi Bilgi Platformu: TUCBS verilerinin sunulduğu platform.
WFSWeb Feature Service: Harita katmanını **vektör veri** olarak sunan servis; geometri ve öznitelikler okunabilir.
WMSWeb Map Service: Harita katmanını hazır **görüntü** olarak sunan servis. Görüntüyü haritanıza bindirir ama üzerindeki yazıları veri olarak vermez.

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Resmî işlem için ilgili belediye, tapu müdürlüğü ya da kuruma başvurun; bağlayıcı olan kurumun verdiği belgedir.

Kısaltmalar

Belgelerde ve planlarda geçen kısaltmalar · 21 terim

Terimler ve tanımlar Türk mevzuatının kendi diliyle verilir; karşılıkları uydurulmaz.

ÇEDÇevresel Etki Değerlendirmesi

Belirli yatırımların çevreye etkisinin önceden incelendiği zorunlu süreç.

Dekar (da)

1.000 m². Tarım arazilerinde yaygın kullanılır.

İlgili: Dönüm · Hektar (ha)

DOPDüzenleme Ortaklık Payı

Parselasyon sırasında yol, meydan, park, otopark ve yeşil alan gibi ortak kamu alanları için parselden BEDELSİZ kesilen pay. İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca düzenlemeye giren alanın **en çok %45'i** kadar olabilir.

Karıştırmayın: DOP bedelsizdir ve en çok %45'tir. 2019 ve 2024 değişiklikleriyle yol ve parkın yanında okul, ibadet yeri, sağlık tesisi, kreş ve resmî kurum alanları da DOP'tan karşılanabilir (3194 m.18/3). %45'i aşan kamu alanları kamulaştırma gibi yollarla edinilir (m.18/5).

İlgili: Parselasyon planı · KOP · Terk

Dönüm

Günümüzde 1.000 m² (dekar) karşılığında kullanılır. Eski (Osmanlı) dönüm ~919 m²'dir; eski kayıtlarda fark yaratabilir.

İlgili: Dekar (da)

DSİDevlet Su İşleri

Su kaynakları, taşkın ve sulama konularında yetkili kurum.

İlgili: Taşkın alanı

Emsal (E)

KAKS ile aynı anlamda kullanılır; planlarda çoğunlukla 'E=' biçiminde yazılır.

İlgili: KAKS (Emsal)

Hektar (ha)

10.000 m², yani 10 dönüm.

İlgili: Dönüm

KAKS (Emsal)Kat Alanı Kat Sayısı

Toplam inşaat alanının parsel alanına oranı. KAKS 1,50 ise 1.000 m² parselde toplam 1.500 m² inşaat yapılabilir.

Bunun için kullanmayın: Satış ilanındaki 'brüt m²' veya harita ölçümünü KAKS kotası sanmayın.

İlgili: TAKS · Emsal (E)

KOPKamu Ortaklık Payı

İmar Kanunu'nda (3194 m.18) tanımlı bir terim değildir. DOP'u (en çok %45) aşan kamu alanları kamulaştırma gibi yollarla edinilir (m.18/5).

Karıştırmayın: Okul, ibadet yeri ve sağlık tesisi alanları da DOP'tan karşılanabilir (3194 m.18/3); bu alanlar kendiliğinden bedelli değildir.

İlgili: DOP · Kamulaştırma

Koruma kurulu

SİT alanlarında yapılacak işlemlere karar veren kurul. İzni olmadan uygulama yapılamaz.

İlgili: SİT alanı

MEGSİSMekânsal Gayrimenkul Sistemi

TKGM'nin kadastro parsel sınırlarını sunduğu ulusal coğrafi sistem. Parselo bu sisteme bağlanmaz; parsel sınırı otomatik gelmez, kullanıcı kendi sınır dosyasını yükler veya haritada çizer.

İlgili: TKGM

MTAMaden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

Diri fay haritaları ve jeoloji verilerinin resmî kaynağı.

İlgili: Diri fay

ÖÇKÖzel Çevre Koruma Bölgesi

Çevresel değeri nedeniyle özel statüyle korunan bölge. Yapılaşma ayrı kurallara tabidir.

İlgili: SİT alanı

SİT alanı

Doğal, arkeolojik, kentsel veya tarihî değeri nedeniyle korunan alan. Derecesine göre yapılaşma ağır kısıtlanır ya da tümüyle yasaklanır.

Karıştırmayın: I. derece en katı korumadır; III. derecede sınırlı yapılaşma mümkün olabilir.

İlgili: ÖÇK · Koruma kurulu

TAKSTaban Alanı Kat Sayısı

Yapının zemindeki oturum alanının parsel alanına oranı. TAKS 0,30 ise 1.000 m² parselde en fazla 300 m² taban oturumu yapılabilir.

Karıştırmayın: TAKS zemindeki oturumu, KAKS toplam inşaat alanını sınırlar. TAKS'ı aşmadan KAKS'ı kat sayısıyla kullanırsınız.

Bunun için kullanmayın: Parselo'daki eğim/çevre analizlerinden türetilmiş alan tahminlerine TAKS uygulamayın — TAKS yalnız resmî imar planından okunur.

İlgili: KAKS (Emsal) · Emsal (E)

TBDYTürkiye Bina Deprem Yönetmeliği

Binaların depreme dayanıklı tasarımına ilişkin yürürlükteki yönetmelik (2018).

İlgili: Zemin etüdü

TKGMTapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Tapu kayıtları ve kadastro haritalarından sorumlu kurum.

İlgili: MEGSİS

TUCBSTürkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi

Kamu kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartla paylaştığı ulusal altyapı. İmar, koruma, afet katmanları buradan gelir.

İlgili: UCBP · WMS · WFS

UCBPUlusal Coğrafi Bilgi Platformu

TUCBS verilerinin sunulduğu platform.

WFSWeb Feature Service

Harita katmanını **vektör veri** olarak sunan servis; geometri ve öznitelikler okunabilir.

İlgili: WMS

WMSWeb Map Service

Harita katmanını hazır **görüntü** olarak sunan servis. Görüntüyü haritanıza bindirir ama üzerindeki yazıları veri olarak vermez.

Karıştırmayın: WMS resim verir, WFS veri verir. Bir katmanın tıklanıp sorgulanabilmesi için WFS gerekir.

İlgili: WFS · TUCBS

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Resmî işlem için ilgili belediye, tapu müdürlüğü ya da kuruma başvurun; bağlayıcı olan kurumun verdiği belgedir.