Değerleme ve Ticaret

Bedel, vergi ve satış süreci kavramları · 11 terim

Terimler ve tanımlar Türk mevzuatının kendi diliyle verilir; karşılıkları uydurulmaz.

Değer artışı kazancı (gelir vergisi): İktisaptan itibaren 5 yıl içinde satılan taşınmazın kazancı gelir vergisine tabidir (GVK mük. m.80; ivazsız edinim hariç). 2026 istisnası 150.000 TL. Arazi parsellenerek satılıyor ya da alım satım devamlılık taşıyorsa kazanç, 5 yıl dolsa da ticari kazanç sayılır (GVK m.37/2-4, 2-6).
Ekspertiz (Değerleme): Taşınmazın değerinin uzmanca tespiti. Kredi kullanımında SPK lisanslı değerleme şirketi raporu istenir.
Emlak vergi değeri: Belediyenin emlak vergisi hesabında esas aldığı değer. Tapu harcı için taban oluşturur.
İcra satışı: Borç nedeniyle taşınmazın icra dairesince açık artırmayla satılması.
Kapora: Satışın bağlanması için verilen ön ödeme. Hukuki niteliği (cayma parası mı, pey akçesi mi) sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
m² birim fiyatı: Toplam bedelin yüzölçümüne bölünmesiyle bulunan karşılaştırma ölçüsü. Farklı büyüklükteki parselleri kıyaslamayı sağlar.
Muhammen bedel: İhale veya icra satışında başlangıç olarak belirlenen tahmini bedel.
Rayiç bedel: Bir taşınmazın piyasadaki güncel değeri. Belediyenin vergiye esas rayiç değeri piyasa değerinden düşük olabilir.
Satış vaadi sözleşmesi: Tarafların ileride satış yapmayı taahhüt ettiği, noterde düzenlenen sözleşme. Tapuya şerh edilebilir.
SPK lisanslı değerleme: Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş şirket veya uzmanın yaptığı resmî değerleme.
Tapu harcı: Tapu devrinde alıcı ve satıcıdan alınan harç. Beyan edilen bedel üzerinden hesaplanır ve emlak vergi değerinin altında olamaz.

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Resmî işlem için ilgili belediye, tapu müdürlüğü ya da kuruma başvurun; bağlayıcı olan kurumun verdiği belgedir.

Bedel, vergi ve satış süreci kavramları · 11 terim

Terimler ve tanımlar Türk mevzuatının kendi diliyle verilir; karşılıkları uydurulmaz.

Değer artışı kazancı (gelir vergisi)

İktisaptan itibaren 5 yıl içinde satılan taşınmazın kazancı gelir vergisine tabidir (GVK mük. m.80; ivazsız edinim hariç). 2026 istisnası 150.000 TL. Arazi parsellenerek satılıyor ya da alım satım devamlılık taşıyorsa kazanç, 5 yıl dolsa da ticari kazanç sayılır (GVK m.37/2-4, 2-6).

Ekspertiz (Değerleme)

Taşınmazın değerinin uzmanca tespiti. Kredi kullanımında SPK lisanslı değerleme şirketi raporu istenir.

İlgili: SPK lisanslı değerleme

Emlak vergi değeri

Belediyenin emlak vergisi hesabında esas aldığı değer. Tapu harcı için taban oluşturur.

İlgili: Tapu harcı · Rayiç bedel

İcra satışı

Borç nedeniyle taşınmazın icra dairesince açık artırmayla satılması.

İlgili: Muhammen bedel · Haciz

Kapora

Satışın bağlanması için verilen ön ödeme. Hukuki niteliği (cayma parası mı, pey akçesi mi) sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

m² birim fiyatı

Toplam bedelin yüzölçümüne bölünmesiyle bulunan karşılaştırma ölçüsü. Farklı büyüklükteki parselleri kıyaslamayı sağlar.

Muhammen bedel

İhale veya icra satışında başlangıç olarak belirlenen tahmini bedel.

İlgili: İcra satışı

Rayiç bedel

Bir taşınmazın piyasadaki güncel değeri. Belediyenin vergiye esas rayiç değeri piyasa değerinden düşük olabilir.

Karıştırmayın: Emlak vergi değeri idarî bir değerdir; piyasa fiyatı değildir.

İlgili: Emlak vergi değeri

Satış vaadi sözleşmesi

Tarafların ileride satış yapmayı taahhüt ettiği, noterde düzenlenen sözleşme. Tapuya şerh edilebilir.

İlgili: Şerh

SPK lisanslı değerleme

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş şirket veya uzmanın yaptığı resmî değerleme.

İlgili: Ekspertiz (Değerleme)

Tapu harcı

Tapu devrinde alıcı ve satıcıdan alınan harç. Beyan edilen bedel üzerinden hesaplanır ve emlak vergi değerinin altında olamaz.

İlgili: Emlak vergi değeri

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Resmî işlem için ilgili belediye, tapu müdürlüğü ya da kuruma başvurun; bağlayıcı olan kurumun verdiği belgedir.